Aile, çocuğun iletişim kurmayı öğrendiği ilk ortamdır. Evde sorunların nasıl konuşulduğu, duyguların nasıl ifade edildiği ve anlaşmazlıkların nasıl çözüldüğü, çocuğun ileride kuracağı ilişkileri de biçimlendirir. Kalabalık şehir yaşamı, uzun iş saatleri ve yoğun okul programları, Ankara’daki pek çok ailede birlikte geçirilen zamanı azaltabiliyor. Bu nedenle ailece geçirilen kısa anların niteliği daha da önem kazanıyor.
Etkin dinleme
Etkin dinleme, karşıdakini sözünü kesmeden, yargılamadan ve hemen çözüm sunmadan dinlemek demektir. Çocuk bir sorununu anlattığında “Bu seni çok üzmüş gibi görünüyor” gibi duyguyu yansıtan bir cümle, ona anlaşıldığını hissettirir. Dinlerken telefonu bırakmak ve göz teması kurmak da küçük ama etkili bir adımdır.
Ben dili ile konuşmak
“Sen hep odanı dağıtıyorsun” yerine “Odanın dağınık olduğunu gördüğümde yoruluyorum, birlikte toplayabilir miyiz?” demek, suçlamayı azaltır ve karşı tarafın savunmaya geçmesini önler. Ben dili eşler arasında da işe yarar; eleştiriyi kişiliğe değil davranışa yöneltmek, tartışmanın büyümesini engeller.
Çatışmaları yönetmek
Her ailede anlaşmazlık olur; önemli olan bunların nasıl ele alındığıdır. Öfke anında konuşmayı ertelemek, sakinleştikten sonra yeniden konuya dönmek çoğu zaman daha verimlidir. Çocukların önünde yaşanan yoğun eşler arası tartışmalar onları kaygılandırabilir; çözümün de çocuklar tarafından görülmesi, onlara anlaşmazlıkların onarılabileceğini öğretir.
- Konuşmayı tek bir konuyla sınırlı tutmak
- Geçmişteki sorunları yeniden gündeme getirmemek
- Her iki tarafın da söz hakkı olduğunu kabul etmek
- Uzlaşmaya varılan noktaları birlikte netleştirmek
Ortak kurallar ve aile toplantıları
Ekran süresi, ev işleri ve eve dönüş saati gibi konularda kuralları ailece belirlemek, herkesin sorumluluk almasını kolaylaştırır. Haftada bir kısa bir aile toplantısı, planların ve sorunların konuşulduğu düzenli bir alan yaratabilir. Ergen gençlerle bu süreç biraz farklı işler; bu konudaki öneriler ergenlik ve aile iletişimi sayfasında yer alıyor.
Birlikte zaman geçirmek
Ailece yapılan yürüyüşler, spor ya da ortak bir hobi, iletişimin kendiliğinden geliştiği anlar yaratır. Fikir almak için çocuk ve gençlerde spor sayfasına göz atabilirsiniz.
Destek almak
Bazı dönemlerde aile içi gerilim, ailenin kendi çabasıyla çözülemeyecek kadar yoğunlaşabilir. Böyle durumlarda aile danışmanlığı ya da çocuğa yönelik psikolojik destek düşünülebilir. Çocuğunuz için ne zaman destek aranabileceğine dair bilgileri Ankara’da çocuk psikoloğu sayfasında bulabilirsiniz.